14-10-2026 (బుధవారం - చవితి): అమ్మవారి అవతారం : శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి (కూష్మాండ)
సేకరణ: గోగులపాటి కృష్ణమోహన్
4వ రోజు శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి (కూష్మాండ)
* నవదుర్గా రూపం: చతుర్థం కూష్మాండేతి – శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి.
* అన్వయం: చిరునవ్వుతో సృష్టి బీజాన్ని తన ఉదరంలో ధరించి బ్రహ్మాండాన్ని సృష్టించిన ఆదిశక్తి కూష్మాండా దేవి. మన వద్ద 4వ రోజు ఆరాధించే శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి సృష్టిలోని సకల జీవరాశి ఉదర బాధలను, ఆకలిదప్పులను పోగొట్టి సంపూర్ణ పోషణను ప్రసాదించే జగన్మాత.
* పురాణ గాథ: సమస్త లోకాలను రక్షించే శంకరుడే కాశీ నగరంలో భిక్షాపాత్ర పట్టి "భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాఽన్నపూర్ణేశ్వరీ" అని వేడుకోగా, సాక్షాత్తు పార్వతీదేవి శ్రీ అన్నపూర్ణగా ప్రత్యక్షమై పరమశివుడికి అమృత భిక్షను అందించింది. జగత్తులోని ప్రతి జీవికి ఆహారాన్ని, తద్వారా ప్రాణశక్తిని ప్రసాదించే తల్లి అన్నపూర్ణ.
* అంతరార్థం: అన్నమే పరబ్రహ్మ స్వరూపం (అన్నం పరబ్రహ్మ స్వరూపమ్). ఆకలి తీరినప్పుడే దేహంలో సత్త్వగుణం నిలబడి దైవచింతన, జ్ఞానం సాధ్యమవుతాయి. అన్నపూర్ణ కేవలం దేహ పోషణే కాక ఆత్మకు కావలసిన జ్ఞాన-వైరాగ్య భిక్షను కూడా ప్రసాదిస్తుంది.
* పూజా ఫలితం: ఇంట్లో ఎన్నటికీ అన్నాదులకు లోటు లేకుండా ధాన్యలక్ష్మి స్థిరంగా ఉంటుంది. దారిద్ర్యం, ఆకలి బాధలు నశించి కుటుంబంలో శాంతి, సమృద్ధి, ఆయురారోగ్యాలు చేకూరుతాయి.
* అలంకారం: బంగారు పసుపు, చందనం లేదా కేసరి రంగు వస్త్రాలు
* నైవేద్యం: దద్ద్యోజనం (పెరుగన్నం), కట్టెపొంగలి, క్షీరాన్నం (పరమాన్నం), బూరెలు లేదా వడలు
* పుష్పాలు: మల్లెలు, సంపెంగలు, గులాబీలు, పసుపు చామంతులు
మూల ధ్యాన శ్లోకం:
నిత్యానందకరీ వరాభయకరీ సౌందర్యరత్నాకరీ
నిర్ధూతాఖిల ఘోరపావనకరీ ప్రత్యక్షమాహేశ్వరీ |
ప్రాలేయాచలవంశపావనకరీ కాశీపురాధీశ్వరీ
భిక్షాం దేహి కృపావలంబనకరీ మాతాఽన్నపూర్ణేశ్వరీ ||
1. దీపారాధన
దీపపు కుందులకు గంధం, కుంకుమ అలంకరించి, ఆవునెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపాలు వెలిగించి నమస్కరించాలి:
భో దీపదేవి రూపస్త్వం కర్మసాక్షీ హ్యవిఘ్నకృత్ |
యావత్పూజాం కరిష్యామి తావత్త్వం సుస్థిరో భవ ||
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపజ్యోతిర్జనార్దనః |
దీపో హరతు మే పాపం దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
(దీపానికి పుష్పాక్షతలు సమర్పించాలి)
2. ఆచమనం
ఉద్ధరిణెతో అరచేతిలో ఉదకం తీసుకుంటూ మూడు మార్లు స్వీకరించాలి:
ఓం కేశవాయ స్వాహా
ఓం నారాయణాయ స్వాహా
ఓం మాధవాయ స్వాహా
చేతులు కడుక్కుంటూ కింది నామాలు స్మరించాలి:
ఓం గోవిందాయ నమః | ఓం విష్ణవే నమః | ఓం మధుసూదనాయ నమః | ఓం త్రివిక్రమాయ నమః | ఓం వామనాయ నమః | ఓం శ్రీధరాయ నమః | ఓం హృషీకేశాయ నమః | ఓం పద్మనాభాయ నమః | ఓం దామోదరాయ నమః | ఓం సంకర్షణాయ నమః | ఓం వాసుదేవాయ నమః | ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః | ఓం అనిరుద్ధాయ నమః | ఓం పురుషోత్తమాయ నమః | ఓం అధోక్షజాయ నమః | ఓం నారసింహాయ నమః | ఓం అచ్యుతాయ నమః | ఓం జనార్దనాయ నమః | ఓం ఉపేంద్రాయ నమః | ఓం హరయే నమః | ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ||
3. ప్రాణాయామం & భూతోచ్ఛాటన
కుడిచేతి బొటనవేలు, ఉంగరపు వేలితో నాసికను పట్టి శ్వాస నియంత్రణ చేస్తూ:
ఓం భూః | ఓం భువః | ఓం సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్ం సత్యమ్ |
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ |
ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ||
అక్షతలు ఎడమ చేతిలోకి తీసుకుని, కుడిచేత్తో తల వెనుకకు చల్లుతూ:
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః ఏతే భూమిభారకాః |
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ||
4. నిత్య సంకల్పం
చేతిలో అక్షతలు, పువ్వు, ఉదకం ఉంచుకొని ఇలా చెప్పుకోవాలి:
ఓం మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర/శ్రీ జగన్మాత ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, జంబూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే, శ్రీశైలస్య వాయువ్య ప్రదేశే, కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, భాగ్యనగరే (హైదరాబాద్ క్షేత్రే), స్వగృహే/పూజా మండపే, సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర గురుచరణ సన్నిధౌ,
అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరే, దక్షిణాయనే, శరత్ ఋతౌ, ఆశ్వయుజ మాసే, శుక్ల పక్షే, చతుర్థ్యాం తిథౌ, వాసరస్తు ఇందువాసరే (సోమవారే), అనూరాధా/జ్యేష్ఠా శుభ నక్షత్రే, శుభ యోగే, శుభ కరణే, ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ,
శ్రీమాన్ ... గోత్రః ... నామధేయః (మీ గోత్రం, పేర్లు), ధర్మపత్నీ సమేతస్య మమ సహకుటుంబస్య క్షేమ, స్థైర్య, ధైర్య, వీర్య, విజయ, అభయ, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామమోక్ష చతుర్విధ పురుషార్థ ఫల సిద్ధ్యర్థం, సకల క్షుత్పిపాసా నివారణార్థం, గృహే ధనధాన్య సమృద్ధి స్థిరలక్ష్మీ ప్రాప్త్యర్థం, జ్ఞానవైరాగ్య సిద్ధ్యర్థం, శ్రీ శరన్నవరాత్రోత్సవ ప్రయుక్త చతుర్థ దినే శ్రీ కూష్మాండా స్వరూప శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి ముద్దిశ్య శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి ప్రీత్యర్థం యథాశక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే, తదంగత్వేన ఆదౌ కలశపూజాం, తదనంతరం శ్రీ మహాగణపతి పూజాం చ కరిష్యే.
(అక్షతలు, నీరు పళ్లెంలో విడవాలి)
5. కలశ పూజ (శుద్ధి జలం)
చిన్న పాత్రలో నీరు పోసి, గంధం, కుంకుమ, పువ్వు, అక్షతలు వేసి కుడిచేత్తో మూసి ఉంచాలి:
కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః |
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్థితాః ||
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా |
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః |
అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ||
గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి |
నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ||
ఓం అపో వా ఇదగ్ం సర్వం విశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపోఽన్నమాపోఽమృతమాపః సంభ్రాడాపో విరాడాపః స్వరాడాపః చ్ఛందాగ్ంస్యాపో జ్యోతీగ్ంష్యాపో యజూగ్ంష్యాపః సత్యమాపః సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ ||
కలశోదకేన పూజాద్రవ్యాణి, దేవం, ఆత్మానం చ ప్రోక్షయేత్ |
(ఆ కలశంలోని నీటిని పువ్వుతో పూజాద్రవ్యాలపై, విగ్రహంపై, తమపై చల్లుకోవాలి)
6. 🌺 హరిద్రా గణపతి షోడశోపచార పూజ
ముందుగా పసుపుతో చిన్న గణపతి విగ్రహాన్ని తయారు చేసి పూజా పీఠంపై ప్రతిష్ఠించాలి.
ధ్యానం:
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం
శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।
ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్
సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥
ఆవాహనం:
ఓం గం గణపతయే నమః ।
హరిద్రా గణపతిమావాహయామి ।
స్థాపయామి । పూజయామి ॥
ఇప్పుడు 16 ఉపచారాలు:
1. ఆసనం
ఓం గం గణపతయే నమః । ఆసనం సమర్పయామి ॥
2. పాద్యం
పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ॥
3. అర్ఘ్యం
హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ॥
4. ఆచమనీయం
ఆచమనీయం సమర్పయామి ॥
5. స్నానం
స్నానం సమర్పయామి ॥
పసుపు గణపతికి సాధారణంగా కొద్దిగా నీటితో ప్రోక్షణ చేయవచ్చు.
6. వస్త్రం
వస్త్రం సమర్పయామి ॥
7. యజ్ఞోపవీతం
యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి ॥
8. గంధం
గంధం సమర్పయామి ॥
9. అక్షతలు
అక్షతాన్ సమర్పయామి ॥
10. పుష్పం / దూర్వా
పుష్పాణి, దూర్వాంకురాన్ సమర్పయామి ॥
గంధం, కుంకుమం, పుష్పాణి సమర్పయామి |
ఓం సుముఖాయ నమః
ఓం ఏకదంతాయ నమః
ఓం కపిలాయ నమః
ఓం గజకర్ణకాయ నమః
ఓం లంబోదరాయ నమః
ఓం వికటాయ నమః
ఓం విఘ్నరాజాయ నమః
ఓం గణాధిపాయ నమః
ఓం ధూమకేతవే నమః
ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః
ఓం గజాననాయ నమః
నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి సమర్పయామి |
11. ధూపం
ధూపమాఘ్రాపయామి ॥
12. దీపం
దీపం దర్శయామి ॥
13. నైవేద్యం
మోదకం/లడ్డూ/పండు మొదలైనవి సమర్పిస్తూ:
నైవేద్యం నివేదయామి ॥
14. తాంబూలం
> తాంబూలం సమర్పయామి ॥
15. నీరాజనం
కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి ॥
16. నమస్కారం / మంత్రపుష్పం
మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ।
నమస్కారం సమర్పయామి ॥
ప్రదక్షిణ సాష్టాంగ ప్రణామం
🙏 చివరగా
వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ ।
నిర్విఘ్నం కురుమే దేవ శుభకార్యేషు సర్వదా ॥
ఓం గం గణపతయే నమః ।
సర్వోపచారాన్ సమర్పయామి ।
యథాశక్తి పూజాం కరోమి ॥
హరిద్రా గణపతి అనుగ్రహంతో సర్వవిఘ్నాలు తొలగి, కార్యసిద్ధి కలగాలని ప్రార్థించాలి.
(అక్షతలు వేసి) శ్రీ మహాగణపతిం యథాస్థానం ప్రవేశయామి, శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ.
(గణపతిని కొద్దిగా ఉత్తరం వైపు జరపాలి)
7. శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి – శ్రీసూక్త విధాన షోడశోపచారములు
1. ఆవాహనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతస్రజామ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
అన్నపూర్ణే సదాపూర్ణే శంకరప్రాణవల్లభే |
జ్ఞానవైరాగ్యసిద్ధ్యర్థం భిక్షాం దేహి చ పార్వతి ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – ధ్యాయామి, ఆవాహయామి ||
క్రియ: చేతిలో అక్షతలు, తాజా పుష్పాలు తీసుకుని నమస్కరిస్తూ అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి.
2. ఆసనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం విందేయం గామశ్వం పురుషానహమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
రత్నసింహాసనం దివ్యం నానారత్నవిభూషితమ్ |
గృహాణ పరమేశాని అన్నపూర్ణే నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – రత్నసింహాసనం సమర్పయామి ||
క్రియ: అమ్మవారి పాదాల వద్ద అక్షతలు సమర్పించాలి.
3. పాద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినాదప్రబోధినీమ్ |
శ్రియం దేవీముపహ్వయే శ్రీర్మా దేవీర్జుషతామ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యో మయా ప్రార్థనయా హృతమ్ |
తోయమేతత్సుఖస్పర్శం పాద్యార్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణెతో నీటిని పాత్రలో విడవాలి.
4. అర్ఘ్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కాం సోస్మితాం హిరణ్యప్రాకారామార్ద్రాం జ్వలంతీం తృప్తాం తర్పయంతీమ్ |
పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంధపుష్పాక్షతైర్యుక్తం అర్ఘ్యం సంపాదితం మయా |
గృహాణ వరదే దేవి ప్రసన్నా భవ సర్వదా ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణె నీటిలో కొద్దిగా గంధం, పువ్వు వేసి పాత్రలో విడవాలి.
5. ఆచమనీయమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
చంద్రాం ప్రభాసాం యశసా జ్వలంతీం శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్ |
తాం పద్మినీమీం శరణమహం ప్రపద్యేఽలక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే ||
ఉపచార మంత్రం:
కర్పూరవాసితం తోయం మందాకిన్యాః సమాహృతమ్ |
ఆచమ్యతాం జగద్ధాత్రి మయా భక్త్యా సమర్పితమ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణెతో స్వచ్ఛమైన నీటిని పాత్రలో విడవాలి.
6. స్నానమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆదిత్యవర్ణే తపసోఽధిజాతో వనస్పతిస్తవ వృక్షోఽథ బిల్వః |
తస్య ఫలాని తపసా నుదంతు మాయాంతరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీః ||
ఉపచార మంత్రం:
పయో దధి ఘృతం చైవ మధు శర్కరయా యుతమ్ |
పంచామృతస్నానమిదం గృహాణ కమలేక్షణే ||
గంగాజలం మయానీతం మహాదేవశిరఃస్థితమ్ |
శుద్ధోదకస్నానమిదం గృహాణ పరమేశ్వరి ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – పంచామృత స్నానం, శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి | స్నానానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి ||
క్రియ: ప్రతిమకు పంచామృతాలు, నీరు సమర్పించాలి (చిత్రపటమైతే పుష్పంతో నీటిని చల్లి, పాత్రలో నీరు విడవాలి).
7. వస్త్రమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఉపైతు మాం దేవసఖః కీర్తిశ్చ మణినా సహ |
ప్రాదుర్భూతోఽస్మి రాష్ట్రేఽస్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాతు మే ||
ఉపచార మంత్రం:
సర్వభూషాధికే సౌమ్యే లోకలజ్జా నివారణే |
మయోపపాideతే తుభ్యం వాససీ ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – పసుపు/స్వర్ణ వర్ణ వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి ||
క్రియ: వస్త్రం, రవికల గుడ్డ లేదా పసుపు రాసిన అక్షతలు సమర్పించాలి.
8. ఉపవీతమ్ & ఆభరణమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్ఠామలక్ష్మీం నాశయామ్యహమ్ |
అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్ ||
ఉపచార మంత్రం:
రత్నకంకణ వైడూర్య ముక్తాహారాది కాని చ |
సువర్ణ భూషణానీహ గృహాణ సురపూజితే ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – యజ్ఞోపవీతం, అక్షయపాత్రాది సర్వాభరణాని సమర్పయామి ||
క్రియ: అక్షతలు లేదా ఆభరణాలు సమర్పించాలి.
9. గంధమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
గంధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ |
ఈశ్వరీగ్ం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం గంధాఢ్యం సుమనస్సఖమ్ |
విలేపనం సురశ్రేష్ఠే ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – దివ్య శ్రీచందనం, కుంకుమం చ సమర్పయామి ||
క్రియ: అమ్మవారి నుదుట మంచి గంధం రాసి, కుంకుమ తిలకం దిద్దాలి.
10. పుష్పాణి
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
మనసః కామమాకూతిం వాచః సత్యమశీమహి |
పశూనాం రూపమన్నస్య మయి శ్రీః శ్రయతాం యశః ||
ఉపచార మంత్రం:
మందార పారిజాతాది పాటలీ కేతకాని చ |
జాజీ పున్నాగ చంపక పుష్పాణి ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – సుగంధ నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి సమర్పయామి ||
క్రియ: తాజా పుష్పాలు సమర్పించాలి.
శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి అంగ పూజ
గంధాక్షతలు, పుష్పాలు తీసుకుని ఒక్కొక్క నామాన్ని చదువుతూ అమ్మవారి రూపం వద్ద సమర్పించాలి:
ఓం అన్నపూర్ణాయై నమః – పాదౌ పూజయామి
ఓం భిక్షాప్రదాయై నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి
ఓం సర్వలోకమాత్రే నమః – జానునీ పూజయామి
ఓం కాశీపురాధీశ్వర్యై నమః – జంఘే పూజయామి
ఓం పర్వతరాజపుత్ర్యై నమః – ఊరూ పూజయామి
ఓం జగద్ధాత్రిణ్యై నమః – కటిం పూజయామి
ఓం సర్వపాపహారిణ్యై నమః – నాభిం పూజయామి
ఓం విశ్వంభర్యై నమః – ఉదరం పూజయామి
ఓం క్షీరసాగరవాసిన్యై నమః – స్తనౌ పూజయామి
ఓం పరమేశప్రియాయై నమః – హృదయం పూజయామి
ఓం కంబుకంఠ్యై నమః – కంఠం పూజయామి
ఓం అక్షయపాత్రధారిణ్యై నమః – బాహూ పూజయామి
ఓం రత్నదర్వీధరాయై నమః – హస్తౌ పూజయామి
ఓం చంద్రముఖాయై నమః – ముఖం పూజయామి
ఓం దయార్ద్రనేత్రాయై నమః – నేత్రే పూజయామి
ఓం స్వర్ణకిరీటధారిణ్యై నమః – శిరః పూజయామి
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా పరమేశ్వర్యై నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి
శ్రీ అన్నపూర్ణాష్టోత్తర శతనామావళిః (కుంకుమార్చన)
కుంకుమ లేదా అక్షతలు, పువ్వులతో ఒక్కొక్క నామం చదువుతూ అర్చించాలి:
ఓం అన్నపూర్ణాయై నమః
ఓం శివాయై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం భీమాయై నమః
ఓం పుష్ట్యై నమః
ఓం సరస్వత్యై నమః
ఓం సర్వజ్ఞాయై నమః
ఓం పార్వత్యై నమః
ఓం శాంతాయై నమః
ఓం సాధ్వ్యై నమః
ఓం శివారాధ్యాయై నమః
ఓం భవాన్యై నమః
ఓం రుద్రాణ్యై నమః
ఓం కామధేనవే నమః
ఓం సర్వలోకవశంకర్యై నమః
ఓం చింతామణయే నమః
ఓం పాపహారిణ్యై నమః
ఓం పుణ్యదాయై నమః
ఓం భక్తిగమ్యాయై నమః
ఓం భక్తవత్సలాయై నమః
ఓం పరమేశ్వర్యై నమః
ఓం పరమానందాయై నమః
ఓం మహామాయాయై నమః
ఓం మహేశ్వర్యై నమః
ఓం క్షీరార్ణవసుతాయై నమః
ఓం లక్ష్మ్యై నమః
ఓం శాంభవ్యై నమః
ఓం శర్వాణ్యై నమః
ఓం జగన్మాత్రే నమః
ఓం జగద్ధాత్ర్యై నమః
ఓం విశాలాక్ష్యై నమః
ఓం కాశీపురేశ్వర్యై నమః
ఓం నిత్యానందకార్యై నమః
ఓం వరాభయప్రదాయై నమః
ఓం సౌందర్యనిలయాయై నమః
ఓం శుభదాయై నమః
ఓం కరుణారసపూర్ణాయై నమః
ఓం భువనేశ్వర్యై నమః
ఓం సర్వసిద్ధిప్రదాయై నమః
ఓం సర్వమంగళదాయిన్యై నమః
ఓం కల్పవృక్షస్వరూపిణ్యై నమః
ఓం అన్నదానపరాయణాయై నమః
ఓం దారిద్ర్యధ్వంసిన్యై నమః
ఓం దేవేద్యాయై నమః
ఓం దేవికాయై నమః
ఓం దివ్యరూపిణ్యై నమః
ఓం హేమపాత్రాభరణాయై నమః
ఓం రత్నదర్వీకరాంబుజాయై నమః
ఓం క్షామదోషహరాయై నమః
ఓం దుర్భిక్షనాశిన్యై నమః
ఓం సర్వసస్యప్రవర్థికాయై నమః
ఓం ధాన్యలక్ష్మీస్వరూపాయై నమః
ఓం పరబ్రహ్మస్వరూపిణ్యై నమః
ఓం నిత్యతృప్తాయై నమః
ఓం నిత్యశుద్ధాయై నమః
ఓం నిర్మలాయై నమః
ఓం నిష్కళాయై నమః
ఓం నిత్యరూపాయై నమః
ఓం నిత్యముక్తాయై నమః
ఓం నిరాలంబాయై నమః
ఓం నిరామయాయై నమః
ఓం ముక్తిదాయై నమః
ఓం భుక్తిదాయై నమః
ఓం రమాయై నమః
ఓం జ్ఞానప్రదాయై నమః
ఓం వైరాగ్యసిద్ధిదాయై నమః
ఓం ప్రాలేయాచలకన్యకాయై నమః
ఓం విశ్వనాథప్రియాయై నమః
ఓం గౌర్యై నమః
ఓం చంద్రార్ధశేఖరాయై నమః
ఓం సుధాసింధునివాసిన్యై నమః
ఓం అమృతాహారతోషిణ్యై నమః
ఓం భక్తసంరక్షణపరాయై నమః
ఓం భయశోకవినాశిన్యై నమః
ఓం చతుర్వర్గఫలప్రదాయై నమః
ఓం వేదవేద్యాయై నమః
ఓం వేదమాత్రే నమః
ఓం శాస్త్రాగమమయై నమః
ఓం అనంతమహిమోపేతాయై నమః
ఓం లోకసంరక్షణోద్యుక్తాయై నమః
ఓం మహాదేవమనోహరాయై నమః
ఓం మంగళాకారాయై నమః
ఓం సకలైశ్వర్యదాయిన్యై నమః
ఓం భవసాగరతారిణ్యై నమః
ఓం సర్వశత్రుహరాయై నమః
ఓం ధర్మసంస్థాపికాయై నమః
ఓం ప్రాణశక్త్యై నమః
ఓం జీవనాధారరూపిణ్యై నమః
ఓం తేజోరూపాయై నమః
ఓం మహాతేజసే నమః
ఓం కైలాసవాసిన్యై నమః
ఓం ఆనందభరితాయై నమః
ఓం అమృతవర్షిణ్యై నమః
ఓం సర్వరక్షాకారిణ్యై నమః
ఓం త్రైలోక్యవందితాయై నమః
ఓం బ్రహ్మాదిసంస్తుతాయై నమః
ఓం విశ్వేశ్వర్యై నమః
ఓం మాతంగ్యై నమః
ఓం శ్రీవిద్యాయై నమః
ఓం మహాసరస్వత్యై నమః
ఓం సర్వాభీష్టప్రదాయిన్యై నమః
ఓం మహోదార్యాయై నమః
ఓం దయామృతరసాయనాయై నమః
ఓం త్రినేత్రాయై నమః
ఓం స్వర్ణప్రదాయై నమః
ఓం రాజరాజేశ్వర్యై నమః
ఓం శ్రీ కూష్మాండా స్వరూప శ్రీ అన్నపూర్ణా పరమేశ్వర్యై నమః
నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి | కుంకుమార్చనం సమర్పయామి ||
11. ధూపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సంభవ కర్దమ |
శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
వనస్పతిరసోద్భూతో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః |
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – సాంబ్రాణి గుగ్గులు ధూపం ఆఘ్రాపయామి ||
క్రియ: సాంబ్రాణి లేదా అగరుబత్తుల ధూపాన్ని అమ్మవారికి చూపించాలి.
12. దీపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆపః సృజంతు స్నిగ్ధాని చిక్లీత వస మే గృహే |
ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయ మే కులే ||
ఉపచార మంత్రం:
సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా యోజితం ప్రియే |
దీపం గృహాణ దేవేశి త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ||
భక్త్యా దీపం ప్రయచ్ఛామి దేవాయ పరమాత్మనే |
త్రాహి మాం నిరయాద్ఘోరాద్దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – సాక్షాత్ ప్రత్యక్ష ఘృత దీపం దర్శయామి ||
క్రియ: ఆవునేతి దీపాన్ని అమ్మవారికి చూపి, చేతికి నీరు తగిలించుకోవాలి.
13. నైవేద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పింగళాం పద్మమాలినీమ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ||
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి (రాత్రి పూజ అయితే: ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి) | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి ||
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా | ఓం అపానాయ స్వాహా | ఓం వ్యానాయ స్వాహా | ఓం ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ||
అన్నం చతుర్విధం స్వాదు రసైః షడ్భిః సమన్వితమ్ |
భక్ష్యభోజ్య సమాయుక్తం నైవేద్యం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – దధ్యోదనం (పెరుగన్నం), కట్టెపొంగలి, క్షీరాన్నం, బూరెలు మహా నైవేద్యం సమర్పయామి | అమృతాపిధానమసి | మధ్యే మధ్యే అమృత పానీయం సమర్పయామి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ||
క్రియ: నైవేద్యం చుట్టూ నీరు తిప్పి, చేతి వేళ్లతో ఆహార సువాసనను అమ్మవారి వైపు చూపిస్తూ ప్రాణాహుతులు సమర్పించాలి.
14. తాంబూలమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం యః కరిణీం యష్టిం సువర్ణాం హేమమాలినీమ్ |
సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
పూగీఫలైస్సకర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |
ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – కర్పూర ఏలాది తాంబూలం సమర్పయామి ||
క్రియ: తమలపాకులు, వక్కలు, పండ్లు సమర్పించాలి.
15. మంగళ నీరాజనమ్ (కర్పూర హారతి)
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యోఽశ్వాన్ విందేయం పురుషానహమ్ ||
నిత్యానందకరి కాశీపురేశ్వరి – నిఖిల చరాచర పోషిణికి
హేమపాత్ర రత్నదర్విధారిణి – అమృతభిక్షా ప్రదాయినికి ||
విశ్వేశ్వర ప్రాణవల్లభకు – విశ్వంభరి శ్రీ అన్నపూర్ణకు
దారిద్ర్య దహన ధాన్యలక్ష్మికి – దివ్యమంగళ నీరాజనమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
సమ్రాజం చ విరాజం చ అభిశ్రీర్యా చ నో గృహే |
లక్ష్మీ రాష్ట్రస్య యా ముఖే తయా మా సంసృజామసి ||
నీరాజనం సుమంగళ్యం కర్పూరేణ సమన్వితమ్ |
జగత్ప్రదీపకే దేవి గృహాణ త్వం నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – ఆనంద మంగళ కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి ||
క్రియ: హారతి వెలిగించి, గంట వాయిస్తూ ప్రదక్షిణంగా చూపించి, పళ్లెం చుట్టూ నీరు తిప్పి కింద విడవాలి.
16. మంత్రపుష్పమ్, ప్రదక్షిణ & సాష్టాంగ నమస్కారాః
శ్రీసూక్త ముగింపు శ్లోకం:
యః శుచిః ప్రయతో భూత్వా జుహుయాదాజ్యమన్వహమ్ |
సూక్తం పంచదశర్చం చ శ్రీకామః సతతం జపేత్ ||
ఉపచార మంత్రాలు:
ఓం యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాః తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్ |
తే హ నాకం మహిమానః సచంతే యత్ర పూర్వే సాధ్యాః సంతి దేవాః ||
ఓం రాజాధిరాజాయ ప్రసహ్యసాహినే నమో వయం వైశ్రవణాయ కుర్మహే |
స మే కామాన్ కామకామాయ మహ్యం కామేశ్వరో వైశ్రవణో దధాతు | కుబేరాయ వైశ్రవణాయ మహారాజాయ నమః ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – సువర్ణ దివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ||
(పుష్పాలను అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి)
ఆత్మప్రదక్షిణ చేస్తూ:
యానికాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ |
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ||
పాపోఽహం పాపకర్మాఽహం పాపాత్మా పాపసంభవః |
త్రాహి మాం కృపయా దేవి శరణాగతవత్సలే ||
అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ |
తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష మహేశ్వరి ||
సాష్టాంగ నమస్కారాన్
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా |
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోష్టాంగ ఈరితః ||
ఓం శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవ్యై నమః – ఆత్మప్రదక్షిణ సాష్టాంగ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ||
(పురుషులు సాష్టాంగ ప్రణామం, స్త్రీలు మోకాళ్లపై ఉండి పంచాంగ ప్రణామం చేయాలి)
క్షమా ప్రార్థన & పూజా సమర్పణ
ఆవాహనం న జా
నామి న జానామి విసర్జనమ్ |
పూజావిధిం న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వరి ||
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వరి |
యత్పూజితం మయా దేవి పరిపూర్ణం తదస్తు తే ||
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||
మయా కృతా ఏషా పూజా శ్రీ అన్నపూర్ణా పరమేశ్వరీ చరణారవిందార్పణమస్తు ||
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||
(చేతిలో ఉదకం తీసుకుని పాత్రలో వదలాలి. అనంతరం అమ్మవారి తీర్థ ప్రసాదాలు స్వీకరించి భక్తులకు పంపిణీ చేయాలి).
