దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో భాగంగా ఎనిమిదవ రోజు | 18-10-2026 (ఆదివారం) "మహాగౌరి" రూపంతో మేళవించిన శ్రీ దుర్గాదేవి (మహాష్టమి – దుర్గాష్టమి) విశిష్టత, పౌరాణిక అంతరార్థం మరియు శ్రీసూక్త విధాన సంపూర్ణ పూజా విధానం:
8వ రోజు: శ్రీ దుర్గాదేవి (ఆశ్వయుజ శుద్ధ అష్టమి – దుర్గాష్టమి)
* నవదుర్గా రూపం: అష్టమం మహాగౌరీ – శ్రీ దుర్గాదేవి
సేకరణ కూర్పు : గోగులపాటి కృష్ణమోహన్
* అన్వయం: నవదుర్గలలో ఎనిమిదవ రూపమైన మహాగౌరి పరమశివుని భర్తగా పొందడానికి కఠోర తపస్సు చేసి, గంగాజల స్నానంతో శంఖము, చంద్రుని వంటి ధవళ వర్ణంతో ప్రకాశించే నిత్య శుద్ధ తపోశక్తి. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై దుర్గాష్టమి నాడు జగన్మాత సర్వశక్తుల సమన్వితయైన శ్రీ దుర్గాదేవిగా దర్శనమిస్తుంది. సింహవాహినియై, అష్టాదశ భుజాలలో సమస్త దివ్యాయుధాలను ధరించి దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ చేసే పరమ శక్తిరూపంగా మహాగౌరీ తత్త్వంతో సమన్వయమవుతుంది.
* పురాణ గాథ: దుర్గాష్టమి నవరాత్రులలో అత్యంత ప్రధానమైన శక్తి పర్వదినం. ముక్కోటి దేవతల దివ్య శక్తులు, ఆయుధాలు ఏకమై దుర్గమాసురుడు, మహిషాసురుల సేనలను మట్టుబెట్టడానికి జగన్మాత దుర్గా రూపంలో అవతరించింది. భక్తులను సంసార దుఃఖాలనే దుర్గమ మార్గాల నుండి రక్షించి వేద ధర్మాన్ని నిలబెట్టిన దుర్గతి నాశిని ఈ తల్లి.
* అంతరార్థం: "దుర్గము" అంటే దాటశక్యము కానిది లేదా అంతర్గత సంకటం. సాధకుడి లోపలి అజ్ఞానాన్ని, అరిషడ్వర్గాలను, ప్రతికూల శక్తులను ఛేదించి, ఆధ్యాత్మిక రక్షణను మరియు అంతఃశాంతిని ప్రసాదించడమే దుర్గా తత్త్వం. ఈ రోజున చేసే దుర్గా సహస్రనామ పారాయణ, కుంకుమార్చన సర్వసంకటాలను నివారిస్తాయి.
* పూజా ఫలితం: సమస్త శత్రుపీడలు, నరదోషాలు, కోర్టు వ్యవహారాల చిక్కులు తొలగిపోతాయి. సంపూర్ణ ఆరోగ్య రక్షణ, మనోధైర్యం, విజయాలు మరియు సకల కార్యసిద్ధి కలుగుతాయి.
* అలంకారం: రెడ్ కలర్ శారీ (ఎరుపు రంగు పట్టు వస్త్రం)
* నైవేద్యం: కదంబం (శాకాన్నం), గారెలు, పులిహోర, పరమాన్నం, పాయసం
* పుష్పాలు: ఎర్ర మందారాలు, ఎర్ర గులాబీలు, బిల్వదళాలు, పసుపు చామంతులు
పూజా విధానము
* దీపారాధన
దీపపు కుందులకు గంధం, కుంకుమ అలంకరించి, ఆవునెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపాలు వెలిగించి నమస్కరించాలి:
భో దీపదేవి రూపస్త్వం కర్మసాక్షీ హ్యవిఘ్నకృత్ |
యావత్పూజాం కరిష్యామి తావత్త్వం సుస్థిరో భవ ||
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపజ్యోతిర్జనార్దనః |
దీపో హరతు మే పాపం దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
(దీపానికి పుష్పాక్షతలు సమర్పించాలి)
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ | ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ||
* ఆచమనం
ఉద్ధరిణెతో అరచేతిలో ఉదకం తీసుకుంటూ మూడు మార్లు స్వీకరించాలి:
ఓం కేశవాయ స్వాహా | ఓం నారాయణాయ స్వాహా | ఓం మాధవాయ స్వాహా |
చేతులు కడుక్కుంటూ కింది నామాలు స్మరించాలి:
ఓం గోవిందాయ నమః | ఓం విష్ణవే నమః | ఓం మధుసూదనాయ నమః | ఓం త్రివిక్రమాయ నమః | ఓం వామనాయ నమః | ఓం శ్రీధరాయ నమః | ఓం హృషీకేశాయ నమః | ఓం పద్మనాభాయ నమః | ఓం దామోదరాయ నమః | ఓం సంకర్షణాయ నమః | ఓం వాసుదేవాయ నమః | ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః | ఓం అనిరుద్ధాయ నమః | ఓం పురుషోత్తమాయ నమః | ఓం అధోక్షజాయ నమః | ఓం నారసింహాయ నమః | ఓం అచ్యుతాయ నమః | ఓం జనార్దనాయ నమః | ఓం ఉపేంద్రాయ నమః | ఓం హరయే నమః | ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ||
* ప్రాణాయామం & భూతోచ్ఛాటన
కుడిచేతి బొటనవేలు, ఉంగరపు వేలితో నాసికను పట్టి శ్వాస నియంత్రణ చేస్తూ:
ఓం భూః | ఓం భువః | ఓం సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్ం సత్యమ్ |
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ |
ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ||
అక్షతలు ఎడమ చేతిలోకి తీసుకుని, కుడిచేత్తో తల వెనుకకు చల్లుతూ:
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః ఏతే భూమిభారకాః |
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ||
* నిత్య సంకల్పం
చేతిలో అక్షతలు, పువ్వు, ఉదకం ఉంచుకొని ఇలా చెప్పుకోవాలి:
ఓం మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర/శ్రీ జగన్మాత ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, జంబూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే, శ్రీశైలస్య వాయువ్య ప్రదేశే, కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, భాగ్యనగరే (హైదరాబాద్ క్షేత్రే), స్వగృహే/పూజా మండపే, సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర గురుచరణ సన్నిధౌ,
అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరే, దక్షిణాయనే, శరత్ ఋతౌ, ఆశ్వయుజ మాసే, శుక్ల పక్షే, అష్టమ్యాం తిథౌ (దుర్గాష్టమ్యాం), వాసరస్తు భానువాసరే (ఆదివారే), శుభ నక్షత్రే, శుభ యోగే, శుభ కరణే, ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ,
శ్రీమాన్ ... గోత్రః ... నామధేయః (మీ గోత్రం, పేర్లు), ధర్మపత్నీ సమేతస్య మమ సహకుటుంబస్య క్షేమ, స్థైర్య, ధైర్య, వీర్య, విజయ, అభయ, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామమోక్ష చతుర్విధ పురుషార్థ ఫల సిద్ధ్యర్థం, సమస్త శత్రుపీడా దురితబాధా నివారణార్థం, శ్రీ శరన్నవరాత్రోత్సవ ప్రయుక్త అష్టమ దినే శ్రీ మహాగౌరీ స్వరూప శ్రీ దుర్గాదేవి ముద్దిశ్య శ్రీ దుర్గాదేవి ప్రీత్యర్థం యథాశక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే,
తదంగత్వేన ఆదౌ కలశపూజాం, తదనంతరం శ్రీ మహాగణపతి పూజాం చ కరిష్యే.
(అక్షతలు, నీరు పళ్లెంలో విడవాలి)
* కలశ పూజ (శుద్ధి జలం)
ఒక చిన్న పాత్రలో లేదా చెంబులో శుభ్రమైన నీరు పోసి, గంధం, కుంకుమ, పువ్వు, అక్షతలు వేసి కుడి అరచేతితో మూసి ఉంచాలి:
కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః |
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్థితాః ||
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా |
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః |
అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ||
గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి |
నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ||
ఓం అపో వా ఇదగ్ం సర్వం విశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపోఽన్నమాపోఽమృతమాపః సంభ్రాడాపో విరాడాపః స్వరాడాపః చ్ఛందాగ్ంస్యాపో జ్యోతీగ్ంష్యాపో యజూగ్ంష్యాపః సత్యమాపః సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ ||
కలశోదకేన పూజాద్రవ్యాణి, దేవం, ఆత్మానం చ ప్రోక్షయేత్ |
(ఆ కలశంలోని నీటిని పువ్వుతో పూజాద్రవ్యాలపై, విగ్రహంపై, తమపై చల్లుకోవాలి)
* శ్రీ మహాగణపతి సంపూర్ణ షోడశోపచార పూజ
పసుపు వినాయకుడిని తమలపాకుపై ఉంచి, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి పూజా వేదికపై ఈశాన్య భాగంలో ఉంచాలి.
ధ్యానం:
గజాననం భూతగణాది సేవితం కపిత్థజంబూఫలసార భక్షితమ్ |
ఉమాసుతం శోకవినాశకారణం నమామి విఘ్నేశ్వర పాదపంకజమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ధ్యాయామి |
ఆవాహనం:
అత్రాగచ్ఛ జగద్వంద్య సురరాజార్చితప్రభో |
అనాథనాథ సర్వజ్ఞ గౌరీపుత్ర వినాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ఆవాహయామి |
ఆసనం:
రమ్యకంకణ వైడూర్య ముక్తామణివిభూషితమ్ |
స్వర్ణసింహాసనం రమ్యం గృహాణ గణనాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – నవరత్న ఖచిత సువర్ణ సింహాసనం సమర్పయామి |
పాద్యం:
ఉష్ణోదకం నిర్మలం చ సర్వసౌఖ్యప్రదం శుభమ్ |
పాదప్రక్షాళనార్థాయ దత్తం తే ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి |
అర్ఘ్యం:
అర్ఘ్యం గృహాణ హేరంబ సర్వభద్రప్రదాయక |
గంధపుష్పాక్షతైర్యుక్తం భక్త్యా దత్తం నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి |
ఆచమనీయం:
సుగంధి శీతలం తోయం మందాకిన్యాః సమాహృతమ్ |
ఆచమ్యతాం గణపతే మయా దత్తం శుభావహమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి |
స్నానం:
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యః ప్రార్థనార్థం సమాహృతమ్ |
స్నానం కురుష్వ దేవేశ ఉమాపుత్ర నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి | స్నానానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
వస్త్రం:
రక్తవస్త్రయుగం రమ్యం దేవయోగ్యం సునిర్మలమ్ |
గృహాణ గణనాథ త్వం భక్తానాం వరదో భవ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి | (అక్షింతలు సమర్పించాలి)
యజ్ఞోపవీతం:
రాజతం బ్రహ్మసూత్రం చ కాంచనం చోపవీతకమ్ |
గృహాణ సర్వలోకేశ సర్వకల్యాణదాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి |
గంధం:
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం కుంకుమాగరుసంయుతమ్ |
విలేపనం సురశ్రేష్ఠ ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – దివ్య శ్రీచందనం సమర్పయామి |
అక్షతలు:
శాలితండులసంయుక్తాన్ కుంకుమేన విరాజితాన్ |
అక్షతాన్ ప్రతిగృహ్ణీష్వ సర్వకార్యార్థసాధక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – రక్తాక్షతాన్ సమర్పయామి |
పుష్పపూజ (శ్రీ గణపతి షోడశ నామావళిః):
గంధాక్షతలు, పుష్పాలు, దూర్వాంకురాలు (గరిక) తీసుకుని సమర్పించాలి:
* ఓం సుముఖాయ నమః
* ఓం ఏకదంతాయ నమః
* ఓం కపిలాయ నమః
* ఓం గజకర్ణకాయ నమః
* ఓం లంబోదరాయ నమః
* ఓం వికటాయ నమః
* ఓం విఘ్నరాజాయ నమః
* ఓం వినాయకాయ నమః
* ఓం ధూమకేతవే నమః
* ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
* ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః
* ఓం గజాననాయ నమః
* ఓం వక్రతుండాయ నమః
* ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః
* ఓం హేరంబాయ నమః
* ఓం స్కందపూర్వజాయ నమః
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి, దూర్వాంకురాన్ సమర్పయామి |
ధూపం:
వనస్పతిరసోద్భూతో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః |
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ధూపమాఘ్రాపయామి |
దీపం:
సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా యోజితం మయా |
దీపం గృహాణ దేవేశ త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – దీపం దర్శయామి |
నైవేద్యం:
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ||
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి ||
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా | ఓం అపానాయ స్వాహా | ఓం వ్యానాయ స్వాహా | ఓం ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ||
నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ భక్తిం మే హ్యచలాం కురు |
ఈప్సితం మే వరం దేహి పరత్ర చ పరాం గతిమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – బెల్లం, అరటిపండ్లు, మోదక సహిత నైవేద్యం సమర్పయామి | అమృతాపిధానమసి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి |
తాంబూలం:
పూగీఫలైః సకర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |
ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – తాంబూలం సమర్పయామి |
గణపతి మంగళ హారతి:
ముదాకరాత్తమోదకం సదా విముక్తిసాధకం
కళాధరావతంసకం జగత్ప్రపంచరోచకమ్ |
అనాయకైకనాయకం వినాశితేభదైత్యకం
నతాశుభాశునాశకం నమామి తం వినాయకమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి |
నమస్కార ప్రార్థన:
వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ |
నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – మంత్రపుష్పం, ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి | సర్వోపచార పూజాం సమర్పయామి |
(అక్షతలు వేసి) శ్రీ మహాగణపతిం యథాస్థానం ప్రవేశయామి, శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ.
(గణపతిని కొద్దిగా ఉత్తరం వైపు జరపాలి)
* శ్రీ దుర్గాదేవి ప్రధాన పూజ – శ్రీసూక్త విధాన షోడశోపచారములు
* ఆవాహనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతస్రజామ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
సింహస్థా శశిశేఖరా మరకతప్రఖ్యైశ్చతుర్భిర్భుజైః
శంఖం చక్రధనుశ్శరాంశ్చ దధతీ నేత్రైస్త్రిభిః శోభితా |
ఆముక్తాంగదహారకంకణరణత్కాంచీరణన్నూపురా
దుర్గా దుర్గతిహారిణీ భవతు నో రత్నోల్లసత్కుండలా ||
ఓం శ్రీ మహాగౌరీ స్వరూప శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – ధ్యాయామి, ఆవాహయామి ||
(చేతిలో అక్షతలు, పువ్వులు తీసుకుని అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి)
* ఆసనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం విందేయం గామశ్వం పురుషానహమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
అనేకరత్నసంయుక్తం నానామణిగణాన్వితమ్ |
సింహాసనమిదం రమ్యం గృహాణ పరమేశ్వరి ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – దివ్య రత్నసింహాసనం సమర్పయామి ||
(అమ్మవారి పాదాల వద్ద అక్షతలు సమర్పించాలి)
* పాద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినాదప్రబోధినీమ్ |
శ్రియం దేవీముపహ్వయే శ్రీర్మా దేవీర్జుషతామ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యో మయా ప్రార్థనయా హృతమ్ |
తోయమేతత్సుఖస్పర్శం పాద్యార్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ||
(ఉద్ధరిణెతో నీటిని పాత్రలో విడవాలి)
* అర్ఘ్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కాం సోస్మితాం హిరణ్యప్రాకారామార్ద్రాం జ్వలంతీం తృప్తాం తర్పయంతీమ్ |
పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంధపుష్పాక్షతైర్యుక్తం అర్ఘ్యం సంపాదితం మయా |
గృహాణ వరదే దేవి ప్రసన్నా భవ సర్వదా ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ||
(గంధం, పువ్వు కలిపిన నీటిని పాత్రలో విడవాలి)
* ఆచమనీయమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
చంద్రాం ప్రభాసాం యశసా జ్వలంతీం శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్ |
తాం పద్మినీమీం శరణమహం ప్రపద్యేఽలక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే ||
ఉపచార మంత్రం:
కర్పూరవాసితం తోయం మందాకిన్యాః సమాహృతమ్ |
ఆచమ్యతాం మహాదుర్గే మయా భక్త్యా సమర్పితమ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ||
(స్వచ్ఛమైన నీటిని ఉద్ధరిణెతో పాత్రలో విడవాలి)
* స్నానమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆదిత్యవర్ణే తపసోఽధిజాతో వనస్పతిస్తవ వృక్షోఽథ బిల్వః |
తస్య ఫలాని తపసా నుదంతు మాయాంతరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీః ||
ఉపచార మంత్రం:
పయో దధి ఘృతం చైవ మధు శర్కరయా యుతమ్ |
పంచామృతస్నానమిదం గృహాణ పరమేశ్వరి ||
జాహ్నవీతోయసంకాశం సర్వపాపహరం పరం |
స్నానార్థం తే ప్రయచ్ఛామి మహాగౌరి నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – పంచామృత స్నానం, శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి | స్నానానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి ||
(ప్రతిమపై లేదా పుష్పంతో ప్రోక్షణ చేసి నీటిని పాత్రలో విడవాలి)
* వస్త్రమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఉపైతు మాం దేవసఖః కీర్తిశ్చ మణినా సహ |
ప్రాదుర్భూతోఽస్మి రాష్ట్రేఽస్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాతు మే ||
ఉపచార మంత్రం:
సర్వభూషాధికే సౌమ్యే లోకలజ్జా నివారణే |
మయోపపాదితే తుభ్యం వాససీ ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – రక్తవర్ణ (ఎరుపు రంగు) దివ్య పట్టు వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి ||
(ఎరుపు రంగు వస్త్రం లేదా అక్షతలు సమర్పించాలి)
* ఉపవీతమ్ & ఆభరణమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్ఠామలక్ష్మీం నాశయామ్యహమ్ |
అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్ ||
ఉపచార మంత్రం:
రత్నకంకణ వైడూర్య ముక్తాహారాది కాని చ |
దివ్యాయుధాని భూషాశ్చ గృహాణ సురపూజితే ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – యజ్ఞోపవీతం, సర్వాభరణాని సమర్పయామి ||
(అక్షతలు లేదా ఆభరణాలు సమర్పించాలి)
* గంధమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
గంధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ |
ఈశ్వరీగ్ం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం కుంకుమాగరుసంయుతమ్ |
రక్తచందనమిదం దేవి ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – దివ్య రక్తచందనం, కుంకుమం చ సమర్పయామి ||
(అమ్మవారి నుదుట చందనం, కుంకుమ తిలకం దిద్దాలి)
* పుష్పాణి
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
మనసః కామమాకూతిం వాచః సత్యమశీమహి |
పశూనాం రూపమన్నస్య మయి శ్రీః శ్రయతాం యశః ||
ఉపచార మంత్రం:
రక్తపుష్పాణి రమ్యాణి బిల్వపత్రాణి సర్వశః |
మందార కుసుమాదీని గృహాణ దుర్గపూజితే ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి సమర్పయామి ||
(ఎర్ర మందారాలు, గులాబీలు, బిల్వపత్రాలు సమర్పించాలి)
శ్రీ దుర్గాదేవి అంగ పూజ
గంధాక్షతలు, పుష్పాలు చేతిలోకి తీసుకుని సమర్పించాలి:
ఓం దుర్గాయై నమః – పాదౌ పూజయామి
ఓం కాత్యాయన్యై నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి
ఓం మహాగౌర్యై నమః – జానునీ పూజయామి
ఓం సింహవాహిన్యై నమః – జంఘే పూజయామి
ఓం శాంభవ్యై నమః – ఊరూ పూజయామి
ఓం జగద్ధాత్ర్యై నమః – కటిం పూజయామి
ఓం పార్వత్యై నమః – నాభిం పూజయామి
ఓం విశ్వరూపిణ్యై నమః – ఉదరం పూజయామి
ఓం సర్వశక్తిమయ్యై నమః – స్తనౌ పూజయామి
ఓం చండికాయై నమః – హృదయం పూజయామి
ఓం శివకాంతాయై నమః – కంఠం పూజయామి
ఓం శంఖచక్రాదిధారిణ్యై నమః – బాహూ పూజయామి
ఓం శూలబాణధారిణ్యై నమః – హస్తౌ పూజయామి
ఓం త్రినేత్రాయై నమః – ముఖం పూజయామి
ఓం పూర్ణచంద్రప్రభాయై నమః – నేత్రే పూజయామి
ఓం రత్నమకుటధారిణ్యై నమః – శిరః పూజయామి
ఓం శ్రీ మహాగౌరీ స్వరూప శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి
శ్రీ దుర్గా అష్టోత్తర శతనామావళిః (కుంకుమార్చన)
కుంకుమ లేదా అక్షింతలు, పువ్వులతో సమర్పించాలి:
ఓం దుర్గాయై నమః
ఓం శివాయై నమః
ఓం మహాలక్ష్మ్యై నమః
ఓం మహాగౌర్యై నమః
ఓం చండికాయై నమః
ఓం సర్వజ్ఞాయై నమః
ఓం కల్యాణ్యై నమః
ఓం భద్రాయై నమః
ఓం భద్రకాల్యై నమః
ఓం జగద్ధాత్ర్యై నమః
ఓం శర్వాణ్యై నమః
ఓం సర్వమంగళాయై నమః
ఓం విశాలాక్ష్యై నమః
ఓం పరమేశ్వర్యై నమః
ఓం కాళ్యై నమః
ఓం కపాలిన్యై నమః
ఓం లలితాయై నమః
ఓం శాంతాయై నమః
ఓం శాంభవ్యై నమః
ఓం పార్వత్యై నమః
ఓం కామరూపాయై నమః
ఓం కామాక్ష్యై నమః
ఓం కామదాయై నమః
ఓం ఉమాయై నమః
ఓం హైమవత్యై నమః
ఓం కాత్యాయన్యై నమః
ఓం భైరవ్యై నమః
ఓం త్రైలోక్యసుందర్యై నమః
ఓం మహాతపసే నమః
ఓం మహామాయాయై నమః
ఓం మహారౌద్ర్యై నమః
ఓం మహాబలాయై నమః
ఓం చాముండాయై నమః
ఓం కాలరాత్రయే నమః
ఓం చింతామణయే నమః
ఓం సర్వకామదాయై నమః
ఓం బ్రాహ్మ్యై నమః
ఓం మాహేశ్వర్యై నమః
ఓం కౌమార్యై నమః
ఓం వైష్ణవ్యై నమః
ఓం వారాహ్యై నమః
ఓం మాహేంద్ర్యై నమః
ఓం నారసింహ్యై నమః
ఓం ఇంద్రాణ్యై నమః
ఓం అపరాజితాయై నమః
ఓం జయాయై నమః
ఓం విజయాయై నమః
ఓం జయంత్యై నమః
ఓం శుభకారిణ్యై నమః
ఓం భవప్రీతాయై నమః
ఓం భవానివాసిన్యై నమః
ఓం భవమోచిన్యై నమః
ఓం భక్తవత్సలాయై నమః
ఓం భక్తిగమ్యాయై నమః
ఓం భవపాశవిమోచిన్యై నమః
ఓం సాధ్వ్యై నమః
ఓం భవప్రదాయై నమః
ఓం భవరోగహరాయై నమః
ఓం నిత్యాయై నమః
ఓం నిర్గుణాయై నమః
ఓం నిరంజనాయై నమః
ఓం నిర్మలాయై నమః
ఓం నిత్యముక్తాయై నమః
ఓం నిత్యతృప్తాయై నమః
ఓం సత్యధర్మపరాయణాయై నమః
ఓం వేదవేద్యాయై నమః
ఓం వేదాంతరూపిణ్యై నమః
ఓం వేదాంతనిలయాయై నమః
ఓం జగత్పూజ్యాయై నమః
ఓం జగజ్జనన్యై నమః
ఓం జగన్మంగళకారిణ్యై నమః
ఓం దారిద్ర్యనాశిన్యై నమః
ఓం దుఃఖహారిణ్యై నమః
ఓం శత్రునాశిన్యై నమః
ఓం భయహారిణ్యై నమః
ఓం రోగహారిణ్యై నమః
ఓం పుత్రపౌత్రప్రదాయిన్యై నమః
ఓం ధనధాన్యసమృద్ధిదాయై నమః
ఓం సువర్ణవర్ణాయై నమః
ఓం స్వర్ణకవచధారిణ్యై నమః
ఓం రత్నభూషితాయై నమః
ఓం దివ్యాంబరధరాయై నమః
ఓం చతుర్భుజాయై నమః
ఓం అష్టభుజాయై నమః
ఓం దశభుజాయై నమః
ఓం సర్వాభరణశోభితాయై నమః
ఓం సింహవాహనాయై నమః
ఓం అభయప్రదాయై నమః
ఓం వరదాయై నమః
ఓం పాశాంకుశధరాయై నమః
ఓం త్రిశూలధారిణ్యై నమః
ఓం ఖడ్గధారిణ్యై నమః
ఓం చక్రధారిణ్యై నమః
ఓం శంఖధారిణ్యై నమః
ఓం గదాధారిణ్యై నమః
ఓం బాణధారిణ్యై నమః
ఓం ధనుర్ధారిణ్యై నమః
ఓం మహిషాసురమర్దిన్యై నమః
ఓం శుంభనిశుంభహంత్య్రై నమః
ఓం మధుకైటభనాశిన్యై నమః
ఓం రక్తబీజవధోద్యుక్తాయై నమః
ఓం చండముండవినాశిన్యై నమః
ఓం సర్వదేవతాస్తుతాయై నమః
ఓం బ్రహ్మవిష్ణుశివార్చితాయై నమః
ఓం భక్తసౌభాగ్యదాయై నమః
ఓం మోక్షప్రదాయై నమః
ఓం శ్రీ రాజరాజేశ్వర్యై నమః
ఓం శ్రీ మహాగౌరీ స్వరూపాయై నమః
ఓం శ్రీ దుర్గా పరమేశ్వర్యై నమః
నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి | కుంకుమార్చనం సమర్పయామి ||
* ధూపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సంభవ కర్దమ |
శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
వనస్పతిరసోద్భూతో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః |
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – దివ్య సాంబ్రాణి గుగ్గులు ధూపం ఆఘ్రాపయామి ||
(ధూపం చూపించాలి)
* దీపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆపః సృజంతు స్నిగ్ధాని చిక్లీత వస మే గృహే |
ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయ మే కులే ||
ఉపచార మంత్రం:
సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా యోజితం ప్రియే |
దీపం గృహాణ దేవేశి త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ||
భక్త్యా దీపం ప్రయచ్ఛామి దేవాయ పరమాత్మనే |
త్రాహి మాం నిరయాద్ఘోరాద్దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – సాక్షాత్ ప్రత్యక్ష ఘృత దీపం దర్శయామి ||
(దీపం చూపించి చేతులు కడుక్కోవాలి)
* నైవేద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పింగళాం పద్మమాలినీమ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ||
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి ||
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా | ఓం అపానాయ స్వాహా | ఓం వ్యానాయ స్వాహా | ఓం ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ||
అన్నం చతుర్విధం స్వాదు రసైః షడ్భిః సమన్వితమ్ |
భక్ష్యభోజ్య సమాయుక్తం నైవేద్యం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – కదంబం (శాకాన్నం), గారెలు, పులిహోర, పరమాన్నం మహా నైవేద్యం సమర్పయామి | అమృతాపిధానమసి | మధ్యే మధ్యే అమృత పానీయం సమర్పయామి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ||
(ప్రాణాహుతులు సమర్పించి చేతిలో నీరు పాత్రలో విడవాలి)
* తాంబూలమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం యః కరిణీం యష్టిం సువర్ణాం హేమమాలినీమ్ |
సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
పూగీఫలైస్సకర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |
ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – ముఖవాసనార్థం కర్పూర ఏలాది తాంబూలం సమర్పయామి ||
(తాంబూలం సమర్పించాలి)
* మంత్రపుష్పమ్, ప్రదక్షిణ & సాష్టాంగ నమస్కారాః
ఓం రాజాధిరాజాయ ప్రసహ్యసాహినే నమో వయం వైశ్రవణాయ కుర్మహే |
స మే కామాన్ కామకామాయ మహ్యం కామేశ్వరో వైశ్రవణో దధాతు | కుబేరాయ వైశ్రవణాయ మహారాజాయ నమః ||
శ్రీ దుర్గా దేవి గాయత్రీ మంత్రం & ప్రార్థనా శ్లోకం:
ఓం గిరిజాయై చ విద్మహే శివప్రియాయై ధీమహి |
తన్నో దుర్గా ప్రచోదయాత్ ||
శ్లోకం:
సర్వస్వరూపే సర్వేశే సర్వశక్తిసమన్వితే |
భయేభ్యస్త్రాహి నో దేవి దుర్గే దేవి నమోఽస్తు తే ||
శరణాగతదీనార్త పరిత్రాణపరాయణే |
సర్వస్యార్తిహరే దేవి నారాయణి నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాగౌరీ స్వరూప శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – దివ్య సువర్ణ మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ||
(పుష్పాలను అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి)
ఆత్మప్రదక్షిణ:
యానికాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ |
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ||
పాపోఽహం పాపకర్మాఽహం పాపాత్మా పాపసంభవః |
త్రాహి మాం కృపయా దేవి శరణాగతవత్సలే ||
అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ |
తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష మహేశ్వరి ||
సాష్టాంగ ప్రణామం:
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా |
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోష్టాంగ ఈరితః ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – ఆత్మప్రదక్షిణ సాష్టాంగ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ||
క్షమా ప్రార్థన & పూజా సమర్పణ:
ఆవాహనం న జానామి న జానామి విసర్జనమ్ |
పూజావిధిం న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వరి ||
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వరి |
యత్పూజితం మయా దేవి పరిపూర్ణం తదస్తు తే ||
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||
మయా కృతా ఏషా పూజా శ్రీ దుర్గా పరమేశ్వరీ చరణారవిందార్పణమస్తు ||
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||
(చేతిలో ఉదకం తీసుకుని పాత్రలో వదలాలి)
* మంగళ నీరాజనమ్ (కర్పూర హారతి)
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యోఽశ్వాన్ విందేయం పురుషానహమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
సమ్రాజం చ విరాజం చ అభిశ్రీర్యా చ నో గృహే |
లక్ష్మీ రాష్ట్రస్య యా ముఖే తయా మా సంసృజామసి ||
నీరాజనం సుమంగళ్యం కర్పూరేణ సమన్వితమ్ |
జగత్ప్రదీపకే దేవి గృహాణ త్వం నమోఽస్తు తే ||
విశేష మంగళ హారతి:
దుర్గా దుర్గతి నాశినికి – దుర్గమ సంకట హారిణికి
మహాగౌరీ మంగళరూపిణికి – మహిషాసుర దర్పహారిణికి ||
అష్టాదశ భుజ ఆయుధధారిణికి – అభయప్రదాయిని చండికకు
కోటిసూర్య సమతేజోమూర్తికి – కుంకుమార్చిత మంగళమ్ ||
ఓం శ్రీ దుర్గాదేవ్యై నమః – ఆనంద మంగళ కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి ||
(హారతి వెలిగించి చూపించి, చుట్టూ నీరు తిప్పి విడవాలి. అనంతరం తీర్థప్రసాదాలు స్వీకరించాలి).
భవదీయుడు:
