దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో భాగంగా ఏడవ రోజు | 17-10-2026 (శనివారం) "కాలరాత్రి" రూపంతో మేళవించిన శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి విశిష్టత, పౌరాణిక అంతరార్థం మరియు గణపతి పూజ వరకు సంపూర్ణ విధానం:
7వ రోజు: శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి (ఆశ్వయుజ శుద్ధ సప్తమి)
* నవదుర్గా రూపం: సప్తమం కాలరాత్రీతి – శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి
సేకరణ & కూర్పు: గోగులపాటి కృష్ణమోహన్
* అన్వయం: నవదుర్గలలో ఏడవ రూపమైన కాలరాత్రి అజ్ఞానాంధకారాన్ని, భయాన్ని, దారిద్ర్య దుఃఖాలను నశింపజేసి భక్తులకు శుభాలను ప్రసాదించే శుభంకరి. విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై 7వ రోజు దర్శనమిచ్చే శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి సకల చరాచర సృష్టిలోని దారిద్ర్యాన్ని పారద్రోలి, అష్టైశ్వర్యాలను, సంపదలను, సర్వ సుఖశాంతులను ప్రసాదించే సర్వమంగళకారిణిగా కాలరాత్రి తత్త్వంతో సమన్వయమవుతుంది.
* పురాణ గాథ: దేవదానవులు క్షీరసాగరాన్ని మథించినప్పుడు సర్వాలంకార భూషితయై ఆవిర్భవించిన లోకపావని మహాలక్ష్మి. సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువు వక్షఃస్థలంలో స్థిరనివాసమేర్పరచుకుని సమస్త విశ్వాన్ని తన కటాక్ష వీక్షణలతో పోషిస్తోంది. కోలాసురుడనే రాక్షసుడిని సంహరించి లోకాలకు అభయాన్ని, సర్వసంపదలను ప్రసాదించిన పరమ శక్తిమూర్తి.
* అంతరార్థం: లక్ష్మి అంటే కేవలం ధనధాన్యాలు మాత్రమే కాదు; ధైర్యం, విజ్ఞానం, కీర్తి, సంతానం, విజయం వంటి సకల సంపదల సమష్టి రూపమే అష్టలక్ష్మి. సాధకులలోని అజ్ఞానమనే చీకట్లను తొలగించి, సద్గుణ సంపదలను నింపడమే ఈ పూజలోని ఆంతర్యం.
* పూజా ఫలితం: సమస్త దారిద్ర్య నివారణ, ఋణబాధల నుండి విముక్తి, వ్యాపారాభివృద్ధి, గృహంలో స్థిరలక్ష్మీ నివాసం, అఖండ సౌభాగ్యం లభిస్తాయి.
* అలంకారం: పింక్ కలర్ శారీ (గులాబీ రంగు పట్టు వస్త్రం)
* నైవేద్యం: పూర్ణం బూరెలు, క్షీరాన్నం (పరమాన్నం), చక్కెర పొంగలి, పాయసం
* పుష్పాలు: గులాబీలు, తామర పూలు, ఎర్ర కలువలు, పసుపు చామంతులు
పూజా విధానము
* దీపారాధన
దీపపు కుందులకు గంధం, కుంకుమ అలంకరించి, ఆవునెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో దీపాలు వెలిగించి నమస్కరించాలి:
భో దీపదేవి రూపస్త్వం కర్మసాక్షీ హ్యవిఘ్నకృత్ |
యావత్పూజాం కరిష్యామి తావత్త్వం సుస్థిరో భవ ||
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపజ్యోతిర్జనార్దనః |
దీపో హరతు మే పాపం దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
(దీపానికి పుష్పాక్షతలు సమర్పించాలి)
శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ | ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ||
* ఆచమనం
ఉద్ధరిణెతో అరచేతిలో ఉదకం తీసుకుంటూ మూడు మార్లు స్వీకరించాలి:
ఓం కేశవాయ స్వాహా | ఓం నారాయణాయ స్వాహా | ఓం మాధవాయ స్వాహా |
చేతులు కడుక్కుంటూ కింది నామాలు స్మరించాలి:
ఓం గోవిందాయ నమః | ఓం విష్ణవే నమః | ఓం మధుసూదనాయ నమః | ఓం త్రివిక్రమాయ నమః | ఓం వామనాయ నమః | ఓం శ్రీధరాయ నమః | ఓం హృషీకేశాయ నమః | ఓం పద్మనాభాయ నమః | ఓం దామోదరాయ నమః | ఓం సంకర్షణాయ నమః | ఓం వాసుదేవాయ నమః | ఓం ప్రద్యుమ్నాయ నమః | ఓం అనిరుద్ధాయ నమః | ఓం పురుషోత్తమాయ నమః | ఓం అధోక్షజాయ నమః | ఓం నారసింహాయ నమః | ఓం అచ్యుతాయ నమః | ఓం జనార్దనాయ నమః | ఓం ఉపేంద్రాయ నమః | ఓం హరయే నమః | ఓం శ్రీకృష్ణాయ నమః ||
* ప్రాణాయామం & భూతోచ్ఛాటన
కుడిచేతి బొటనవేలు, ఉంగరపు వేలితో నాసికను పట్టి శ్వాస నియంత్రణ చేస్తూ:
ఓం భూః | ఓం భువః | ఓం సువః | ఓం మహః | ఓం జనః | ఓం తపః | ఓగ్ం సత్యమ్ |
ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ |
ఓమాపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువస్సువరోమ్ ||
అక్షతలు ఎడమ చేతిలోకి తీసుకుని, కుడిచేత్తో తల వెనుకకు చల్లుతూ:
ఉత్తిష్ఠంతు భూతపిశాచాః ఏతే భూమిభారకాః |
ఏతేషామవిరోధేన బ్రహ్మకర్మ సమారభే ||
* నిత్య సంకల్పం
చేతిలో అక్షతలు, పువ్వు, ఉదకం ఉంచుకొని ఇలా చెప్పుకోవాలి:
ఓం మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయద్వారా శ్రీ పరమేశ్వర/శ్రీ జగన్మాత ప్రీత్యర్థం, శుభే శోభనే ముహూర్తే, శ్రీ మహావిష్ణోరాజ్ఞయా ప్రవర్తమానస్య అద్య బ్రహ్మణః ద్వితీయ పరార్థే, శ్వేతవరాహ కల్పే, వైవస్వత మన్వంతరే, కలియుగే, ప్రథమ పాదే, జంబూద్వీపే, భరతవర్షే, భరతఖండే, మేరోర్దక్షిణ దిగ్భాగే, శ్రీశైలస్య వాయువ్య ప్రదేశే, కృష్ణా-గోదావర్యోర్మధ్యదేశే, భాగ్యనగరే (హైదరాబాద్ క్షేత్రే), స్వగృహే/పూజా మండపే, సమస్త దేవతా బ్రాహ్మణ హరిహర గురుచరణ సన్నిధౌ,
అస్మిన్ వర్తమాన వ్యావహారిక చాంద్రమానేన శ్రీ పరాభవ నామ సంవత్సరే, దక్షిణాయనే, శరత్ ఋతౌ, ఆశ్వయుజ మాసే, శుక్ల పక్షే, సప్తమ్యాం తిథౌ, వాసరస్తు స్థిరవాసరే (శనివారే), శుభ నక్షత్రే, శుభ యోగే, శుభ కరణే, ఏవంగుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ,
శ్రీమాన్ ... గోత్రః ... నామధేయః (మీ గోత్రం, పేర్లు), ధర్మపత్నీ సమేతస్య మమ సహకుటుంబస్య క్షేమ, స్థైర్య, ధైర్య, వీర్య, విజయ, అభయ, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధ్యర్థం, ధర్మార్థ కామమోక్ష చతుర్విధ పురుషార్థ ఫల సిద్ధ్యర్థం, సమస్త దారిద్ర్య దుఃఖ నివారణార్థం, స్థిరలక్ష్మీ ఐశ్వర్య ప్రాప్త్యర్థం, శ్రీ శరన్నవరాత్రోత్సవ ప్రయుక్త సప్తమ దినే శ్రీ కాలరాత్రీ స్వరూప శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి ముద్దిశ్య శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి ప్రీత్యర్థం యథాశక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే,
తదంగత్వేన ఆదౌ కలశపూజాం, తదనంతరం శ్రీ మహాగణపతి పూజాం చ కరిష్యే.
(అక్షతలు, నీరు పళ్లెంలో విడవాలి)
* కలశ పూజ (శుద్ధి జలం)
ఒక చిన్న పాత్రలో లేదా చెంబులో శుభ్రమైన నీరు పోసి, గంధం, కుంకుమ, పువ్వు, అక్షతలు వేసి కుడి అరచేతితో మూసి ఉంచాలి:
కలశస్య ముఖే విష్ణుః కంఠే రుద్రః సమాశ్రితః |
మూలే తత్ర స్థితో బ్రహ్మా మధ్యే మాతృగణాః స్థితాః ||
కుక్షౌ తు సాగరాః సర్వే సప్తద్వీపా వసుంధరా |
ఋగ్వేదోఽథ యజుర్వేదః సామవేదో హ్యథర్వణః |
అంగైశ్చ సహితాః సర్వే కలశాంబు సమాశ్రితాః ||
గంగే చ యమునే చైవ గోదావరి సరస్వతి |
నర్మదే సింధు కావేరి జలేఽస్మిన్ సన్నిధిం కురు ||
ఓం అపో వా ఇదగ్ం సర్వం విశ్వా భూతాన్యాపః ప్రాణా వా ఆపః పశవ ఆపోఽన్నమాపోఽమృతమాపః సంభ్రాడాపో విరాడాపః స్వరాడాపః చ్ఛందాగ్ంస్యాపో జ్యోతీగ్ంష్యాపో యజూగ్ంష్యాపః సత్యమాపః సర్వా దేవతా ఆపో భూర్భువస్సువరాప ఓమ్ ||
కలశోదకేన పూజాద్రవ్యాణి, దేవం, ఆత్మానం చ ప్రోక్షయేత్ |
(ఆ కలశంలోని నీటిని పువ్వుతో పూజాద్రవ్యాలపై, విగ్రహంపై, తమపై చల్లుకోవాలి)
* శ్రీ మహాగణపతి సంపూర్ణ షోడశోపచార పూజ
పసుపు వినాయకుడిని తమలపాకుపై ఉంచి, కుంకుమ బొట్టు పెట్టి పూజా వేదికపై ఈశాన్య భాగంలో ఉంచాలి.
ధ్యానం:
గజాననం భూతగణాది సేవితం కపిత్థజంబూఫలసార భక్షితమ్ |
ఉమాసుతం శోకవినాశకారణం నమామి విఘ్నేశ్వర పాదపంకజమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ధ్యాయామి |
ఆవాహనం:
అత్రాగచ్ఛ జగద్వంద్య సురరాజార్చితప్రభో |
అనాథనాథ సర్వజ్ఞ గౌరీపుత్ర వినాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ఆవాహయామి |
ఆసనం:
రమ్యకంకణ వైడూర్య ముక్తామణివిభూషితమ్ |
స్వర్ణసింహాసనం రమ్యం గృహాణ గణనాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – నవరత్న ఖచిత సువర్ణ సింహాసనం సమర్పయామి |
పాద్యం:
ఉష్ణోదకం నిర్మలం చ సర్వసౌఖ్యప్రదం శుభమ్ |
పాదప్రక్షాళనార్థాయ దత్తం తే ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి |
అర్ఘ్యం:
అర్ఘ్యం గృహాణ హేరంబ సర్వభద్రప్రదాయక |
గంధపుష్పాక్షతైర్యుక్తం భక్త్యా దత్తం నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి |
ఆచమనీయం:
సుగంధి శీతలం తోయం మందాకిన్యాః సమాహృతమ్ |
ఆచమ్యతాం గణపతే మయా దత్తం శుభావహమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి |
స్నానం:
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యః ప్రార్థనార్థం సమాహృతమ్ |
స్నానం కురుష్వ దేవేశ ఉమాపుత్ర నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి | స్నానానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |
వస్త్రం:
రక్తవస్త్రయుగం రమ్యం దేవయోగ్యం సునిర్మలమ్ |
గృహాణ గణనాథ త్వం భక్తానాం వరదో భవ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి | (అక్షింతలు సమర్పించాలి)
యజ్ఞోపవీతం:
రాజతం బ్రహ్మసూత్రం చ కాంచనం చోపవీతకమ్ |
గృహాణ సర్వలోకేశ సర్వకల్యాణదాయక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి |
గంధం:
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం కుంకుమాగరుసంయుతమ్ |
విలేపనం సురశ్రేష్ఠ ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – దివ్య శ్రీచందనం సమర్పయామి |
అక్షతలు:
శాలితండులసంయుక్తాన్ కుంకుమేన విరాజితాన్ |
అక్షతాన్ ప్రతిగృహ్ణీష్వ సర్వకార్యార్థసాధక ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – రక్తాక్షతాన్ సమర్పయామి |
పుష్పపూజ (శ్రీ గణపతి షోడశ నామావళిః):
గంధాక్షతలు, పుష్పాలు, దూర్వాంకురాలు (గరిక) తీసుకుని సమర్పించాలి:
* ఓం సుముఖాయ నమః
* ఓం ఏకదంతాయ నమః
* ఓం కపిలాయ నమః
* ఓం గజకర్ణకాయ నమః
* ఓం లంబోదరాయ నమః
* ఓం వికటాయ నమః
* ఓం విఘ్నరాజాయ నమః
* ఓం వినాయకాయ నమః
* ఓం ధూమకేతవే నమః
* ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
* ఓం ఫాలచంద్రాయ నమః
* ఓం గజాననాయ నమః
* ఓం వక్రతుండాయ నమః
* ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః
* ఓం హేరంబాయ నమః
* ఓం స్కందపూర్వజాయ నమః
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి, దూర్వాంకురాన్ సమర్పయామి |
ధూపం:
వనస్పతిరసోద్భూతో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః |
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – ధూపమాఘ్రాపయామి |
దీపం:
సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా యోజితం మయా |
దీపం గృహాణ దేవేశ త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – దీపం దర్శయామి |
నైవేద్యం:
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ||
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి ||
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా | ఓం అపానాయ స్వాహా | ఓం వ్యానాయ స్వాహా | ఓం ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ||
నైవేద్యం గృహ్యతాం దేవ భక్తిం మే హ్యచలాం కురు |
ఈప్సితం మే వరం దేహి పరత్ర చ పరాం గతిమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – బెల్లం, అరటిపండ్లు, మోదక సహిత నైవేద్యం సమర్పయామి | అమృతాపిధానమసి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి |
తాంబూలం:
పూగీఫలైః సకర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |
ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – తాంబూలం సమర్పయామి |
గణపతి మంగళ హారతి:
ముదాకరాత్తమోదకం సదా విముక్తిసాధకం
కళాధరావతంసకం జగత్ప్రపంచరోచకమ్ |
అనాయకైకనాయకం వినాశితేభదైత్యకం
నతాశుభాశునాశకం నమామి తం వినాయకమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి |
నమస్కార ప్రార్థన:
వక్రతుండ మహాకాయ సూర్యకోటి సమప్రభ |
నిర్విఘ్నం కురు మే దేవ సర్వకార్యేషు సర్వదా ||
ఓం శ్రీ మహాగణపతయే నమః – మంత్రపుష్పం, ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి | సర్వోపచార పూజాం సమర్పయామి |
(అక్షతలు వేసి) శ్రీ మహాగణపతిం యథాస్థానం ప్రవేశయామి, శోభనార్థే క్షేమాయ పునరాగమనాయ చ.
(గణపతిని కొద్దిగా ఉత్తరం వైపు జరపాలి)
7. శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి ప్రధాన పూజ – శ్రీసూక్త విధాన షోడశోపచారములు
1. ఆవాహనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
హిరణ్యవర్ణాం హరిణీం సువర్ణరజతస్రజామ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
సర్వలోకస్య జననీం సర్వసౌఖ్యప్రదాయినీమ్ |
సర్వదేవమయీమీశాం దేవీమావాహయామ్యహమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – ధ్యాయామి, ఆవాహయామి ||
క్రియ: చేతిలో అక్షతలు, పద్మపుష్పాలు తీసుకుని నమస్కరిస్తూ అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి.
2. ఆసనమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం విందేయం గామశ్వం పురుషానహమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
అనేకరత్నసంయుక్తం నానామణిగణాన్వితమ్ |
ఇదం హేమమయం దివ్యామాసనం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – రత్నసింహాసనం సమర్పయామి ||
క్రియ: అమ్మవారి పాదాల వద్ద అక్షతలు సమర్పించాలి.
3. పాద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
అశ్వపూర్వాం రథమధ్యాం హస్తినాదప్రబోధినీమ్ |
శ్రియం దేవీముపహ్వయే శ్రీర్మా దేవీర్జుషతామ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంగాది సర్వతీర్థేభ్యో మయా ప్రార్థనయా హృతమ్ |
తోయమేతత్సుఖస్పర్శం పాద్యార్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణెతో స్వచ్ఛమైన నీటిని అర్ఘ్యపాత్రలో విడవాలి.
4. అర్ఘ్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కాం సోస్మితాం హిరణ్యప్రాకారామార్ద్రాం జ్వలంతీం తృప్తాం తర్పయంతీమ్ |
పద్మే స్థితాం పద్మవర్ణాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
గంధపుష్పాక్షతైర్యుక్తం అర్ఘ్యం సంపాదితం మయా |
గృహాణ వరదే దేవి ప్రసన్నా భవ సర్వదా ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణె నీటిలో కొద్దిగా గంధం, పువ్వు వేసి పాత్రలో విడవాలి.
5. ఆచమనీయమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
చంద్రాం ప్రభాసాం యశసా జ్వలంతీం శ్రియం లోకే దేవజుష్టాముదారామ్ |
తాం పద్మినీమీం శరణమహం ప్రపద్యేఽలక్ష్మీర్మే నశ్యతాం త్వాం వృణే ||
ఉపచార మంత్రం:
కర్పూరవాసితం తోయం మందాకిన్యాః సమాహృతమ్ |
ఆచమ్యతాం జగద్ధాత్రి మయా భక్త్యా సమర్పితమ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి ||
క్రియ: ఉద్ధరిణెతో స్వచ్ఛమైన నీటిని పాత్రలో విడవాలి.
6. స్నానమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆదిత్యవర్ణే తపసోఽధిజాతో వనస్పతిస్తవ వృక్షోఽథ బిల్వః |
తస్య ఫలాని తపసా నుదంతు మాయాంతరాయాశ్చ బాహ్యా అలక్ష్మీః ||
ఉపచార మంత్రం:
పయో దధి ఘృతం చైవ మధు శర్కరయా యుతమ్ |
పంచామృతస్నానమిదం గృహాణ కమలేక్షణే ||
గంగాజలం మయానీతం మహాదేవశిరఃస్థితమ్ |
శుద్ధోదకస్నానమిదం గృహాణ పరమేశ్వరి ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – పంచామృత స్నానం, శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి | స్నానానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి ||
క్రియ: ప్రతిమకు పంచామృతాలు, నీరు సమర్పించాలి (చిత్రపటమైతే పుష్పంతో నీటిని చల్లి, పాత్రలో నీరు విడవాలి).
7. వస్త్రమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఉపైతు మాం దేవసఖః కీర్తిశ్చ మణినా సహ |
ప్రాదుర్భూతోఽస్మి రాష్ట్రేఽస్మిన్ కీర్తిమృద్ధిం దదాతు మే ||
ఉపచార మంత్రం:
సర్వభూషాధికే సౌమ్యే లోకలజ్జా నివారణే |
మయోపపాideతే తుభ్యం వాససీ ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – పీతవర్ణ/రక్తవర్ణ దివ్య పట్టు వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి ||
క్రియ: బంగారు పసుపు, గులాబీ లేదా ఎరుపు రంగు పట్టు వస్త్రం, రవికల గుడ్డ లేదా పసుపు రాసిన అక్షతలు సమర్పించాలి.
8. ఉపవీతమ్ & ఆభరణమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
క్షుత్పిపాసామలాం జ్యేష్ఠామలక్ష్మీం నాశయామ్యహమ్ |
అభూతిమసమృద్ధిం చ సర్వాం నిర్ణుద మే గృహాత్ ||
ఉపచార మంత్రం:
రత్నకంకణ వైడూర్య ముక్తాహారాది కాని చ |
సువర్ణ భూషణానీహ గృహాణ సురపూజితే ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – యజ్ఞోపవీతం, కాంచన మాలాది సర్వాభరణాని సమర్పయామి ||
క్రియ: అక్షతలు లేదా బంగారు నగలు సమర్పించాలి.
9. గంధమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
గంధద్వారాం దురాధర్షాం నిత్యపుష్టాం కరీషిణీమ్ |
ఈశ్వరీగ్ం సర్వభూతానాం తామిహోపహ్వయే శ్రియమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
శ్రీఖండం చందనం దివ్యం గంధాఢ్యం సుమనస్సఖమ్ |
విలేపనం సురశ్రేష్ఠే ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – దివ్య శ్రీచందనం, కుంకుమం చ సమర్పయామి ||
క్రియ: అమ్మవారి నుదుట మంచి గంధం రాసి, కుంకుమ తిలకం దిద్దాలి.
10. పుష్పాణి
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
మనసః కామమాకూతిం వాచః సత్యమశీమహి |
పశూనాం రూపమన్నస్య మయి శ్రీః శ్రయతాం యశః ||
ఉపచార మంత్రం:
మందార పారిజాతాది పాటలీ కేతకాని చ |
జాజీ పున్నాగ చంపక పుష్పాణి ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – తామర, గులాబీ, చామంత్యాది నానావిధ పరిమళ పత్రపుష్పాణి సమర్పయామి ||
క్రియ: తాజా పుష్పాలు సమర్పించాలి.
శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి అంగ పూజ
గంధాక్షతలు, తామర పూలు లేదా సువాసనగల పుష్పాలు చేతిలోకి తీసుకుని, ఒక్కొక్క నామాన్ని ఉచ్చరిస్తూ అమ్మవారి ప్రతిమ/చిత్రపటం వద్ద సమర్పించాలి:
ఓం చంచలాయై నమః – పాదౌ పూజయామి
ఓం శ్రియై నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి
ఓం ఇందిరాయై నమః – జానునీ పూజయామి
ఓం రమాయై నమః – జంఘే పూజయామి
ఓం పద్మాలయాయై నమః – ఊరూ పూజయామి
ఓం పద్మప్రియాయై నమః – కటిం పూజయామి
ఓం లోకమాత్రే నమః – నాభిం పూజయామి
ఓం హరిప్రియాయై నమః – ఉదరం పూజయామి
ఓం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాయై నమః – స్తనౌ పూజయామి
ఓం క్షీరాబ్ధితనయాయై నమః – హృదయం పూజయామి
ఓం కంబుకంఠ్యై నమః – కంఠం పూజయామి
ఓం చతుర్భుజాయై నమః – బాహూ పూజయామి
ఓం పద్మ-అభయ-వరద-స్వర్ణపాత్రధారిణ్యై నమః – హస్తౌ పూజయామి
ఓం చంద్రవదనాయై నమః – ముఖం పూజయామి
ఓం కమలాక్ష్యై నమః – నేత్రే పూజయామి
ఓం రత్నకిరీటశోభితాయై నమః – శిరః పూజయామి
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ పరమేశ్వర్యై నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి
శ్రీ మహాలక్ష్మీ అష్టోత్తర శతనామావళిః (కుంకుమార్చన)
కుంకుమ లేదా అక్షతలు, తామర రేకులతో ఒక్కొక్క నామం చదువుతూ అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి:
ఓం ప్రకృత్యై నమః
ఓం వికృత్యై నమః
ఓం విద్యాయై నమః
ఓం సర్వభూతహితప్రదాయై నమః
ఓం శ్రద్ధాయై నమః
ఓం విభూత్యై నమః
ఓం సురభ్యై నమః
ఓం పరమాత్మికాయై నమః
ఓం వాచే నమః
ఓం పద్మాలయాయై నమః
ఓం పద్మాయై నమః
ఓం శుచయే నమః
ఓం స్వాహాయై నమః
ఓం స్వధాయై నమః
ఓం సుధాయై నమః
ఓం ధన్యాయై నమః
ఓం హిరణ్మయై నమః
ఓం లక్ష్మ్యై నమః
ఓం నిత్యపుష్టాయై నమః
ఓం విభావర్యై నమః
ఓం అదిత్యై నమః
ఓం దిత్యై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం వసుధాయై నమః
ఓం వసుధారిణ్యై నమః
ఓం కమలాయై నమః
ఓం కాంతాయై నమః
ఓం కామాక్ష్యై నమః
ఓం క్రోధసంభవాయై నమః
ఓం అనుగ్రహప్రదాయై నమః
ఓం బుద్ధయే నమః
ఓం అనఘాయై నమః
ఓం హరివల్లభాయై నమః
ఓం అశోకాయై నమః
ఓం అమృతాయై నమః
ఓం దీప్తాయై నమః
ఓం లోకశోకవినాశిన్యై నమః
ఓం ధర్మనిలయాయై నమః
ఓం కరుణాయై నమః
ఓం లోకమాత్రే నమః
ఓం పద్మప్రియాయై నమః
ఓం పద్మహస్తాయై నమః
ఓం పద్మాక్ష్యై నమః
ఓం పద్మసుందర్యై నమః
ఓం పద్మోద్భవాయై నమః
ఓం పద్మముఖ్యై నమః
ఓం పద్మనాభప్రియాయై నమః
ఓం రమాయై నమః
ఓం పద్మమాలాధరాయై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం పద్మిన్యై నమః
ఓం పద్మగంధిన్యై నమః
ఓం పుణ్యగంధాయై నమః
ఓం సుప్రసన్నాయై నమః
ఓం ప్రసాదాభిముఖ్యై నమః
ఓం ప్రభాయై నమః
ఓం చంద్రవదనాయై నమః
ఓం చంద్రాయై నమః
ఓం చంద్రసహోదర్యై నమః
ఓం చతుర్భుజాయై నమః
ఓం చంద్రరూపాయై నమః
ఓం ఇందిరాయై నమః
ఓం ఇందుశీతలాయై నమః
ఓం ఆహ్లాదజనన్యై నమః
ఓం పుష్ట్యై నమః
ఓం శివాయై నమః
ఓం శివకర్యై నమః
ఓం సత్యై నమః
ఓం విమలాయై నమః
ఓం విశ్వజనన్యై నమః
ఓం తుష్టయే నమః
ఓం దారిద్ర్యనాశిన్యై నమః
ఓం ప్రీతిపుష్కరిణ్యై నమః
ఓం శాంతాయై నమః
ఓం శుక్లమాల్యాంబరధరాయై నమః
ఓం శ్రీయై నమః
ఓం భాస్కర్యై నమః
ఓం బిల్వనిలయాయై నమః
ఓం వరారోహాయై నమః
ఓం యశస్విన్యై నమః
ఓం వసుంధరాయై నమః
ఓం ఉదారాంగాయై నమః
ఓం హరిణ్యై నమః
ఓం హేమమాలిణ్యై నమః (హేమమాల్యై నమః)
ఓం ధనధాన్యకర్యై నమః
ఓం సిద్ధయే నమః
ఓం స్త్రైణసౌమ్యాయై నమః
ఓం శుభప్రదాయై నమః
ఓం నృపవేశ్మగతానందాయై నమః
ఓం వరలక్ష్మ్యై నమః
ఓం వసుప్రదాయై నమః
ఓం శుభాయై నమః
ఓం హిరణ్యప్రాకారాయై నమః
ఓం సముద్రతనయాయై నమః
ఓం జయాయై నమః
ఓం మంగళాదేవ్యై నమః
ఓం విష్ణువక్షఃస్థలస్థితాయై నమః
ఓం విష్ణుపత్న్యై నమః
ఓం ప్రసన్నాక్ష్యై నమః
ఓం నారాయణసమాశ్రితాయై నమః
ఓం దారిద్ర్యధ్వంసిన్యై నమః
ఓం దేవ్యై నమః
ఓం సర్వోపద్రవవారిణ్యై నమః
ఓం నవదుర్గాయై నమః
ఓం మహాకాల్యై నమః
ఓం బ్రహ్మవిష్ణుశివాత్మికాయై నమః
ఓం త్రికాలజ్ఞానసంపన్నాయై నమః
ఓం భువనేశ్వర్యై నమః
ఓం శ్రీ కాత్యాయనీ స్వరూప శ్రీ మహాలక్ష్మీ పరమేశ్వర్యై నమః
నానావిధ పరిమళ పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి | కుంకుమార్చనం సమర్పయామి ||
11. ధూపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
కర్దమేన ప్రజాభూతా మయి సంభవ కర్దమ |
శ్రియం వాసయ మే కులే మాతరం పద్మమాలినీమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
వనస్పతిరసోద్భూతో గంధాఢ్యో గంధ ఉత్తమః |
ఆఘ్రేయః సర్వదేవానాం ధూపోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – దివ్య సాంబ్రాణి గుగ్గులు ధూపం ఆఘ్రాపయామి ||
క్రియ: సాంబ్రాణి లేదా అగరుబత్తుల ధూపాన్ని అమ్మవారి వైపు చూపుతూ సువాసనను సమర్పించాలి.
12. దీపమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆపః సృజంతు స్నిగ్ధాని చిక్లీత వస మే గృహే |
ని చ దేవీం మాతరం శ్రియం వాసయ మే కులే ||
ఉపచార మంత్రం:
సాజ్యం త్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినా యోజితం ప్రియే |
దీపం గృహాణ దేవేశి త్రైలోక్య తిమిరాపహమ్ ||
భక్త్యా దీపం ప్రయచ్ఛామి దేవాయ పరమాత్మనే |
త్రాహి మాం నిరయాద్ఘోరాద్దీపజ్యోతిర్నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – సాక్షాత్ ప్రత్యక్ష ఘృత దీపం దర్శయామి ||
క్రియ: ఆవునేతి దీపాన్ని అమ్మవారికి చూపి, చేతికి నీరు తగిలించుకోవాలి.
13. నైవేద్యమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం పుష్కరిణీం పుష్టిం పింగళాం పద్మమాలినీమ్ |
చంద్రాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
ఓం భూర్భువస్సువః | తత్సవితుర్వరేణ్యమ్ భర్గో దేవస్య ధీమహి | ధియో యో నః ప్రచోదయాత్ ||
సత్యం త్వర్తేన పరిషించామి (రాత్రి పూజ అయితే: ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి) | అమృతమస్తు | అమృతోపస్తరణమసి ||
ఓం ప్రాణాయ స్వాహా | ఓం అపానాయ స్వాహా | ఓం వ్యానాయ స్వాహా | ఓం ఉదానాయ స్వాహా | ఓం సమానాయ స్వాహా | ఓం బ్రహ్మణే స్వాహా ||
అన్నం చతుర్విధం స్వాదు రసైః షడ్భిః సమన్వితమ్ |
భక్ష్యభోజ్య సమాయుక్తం నైవేద్యం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – పూర్ణం బూరెలు, క్షీరాన్నం/పరమాన్నం, చక్కెర పొంగలి, పాయసం మహా నైవేద్యం సమర్పయామి | అమృతాపిధానమసి | మధ్యే మధ్యే అమృత పానీయం సమర్పయామి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి ||
క్రియ: నైవేద్యం చుట్టూ ఉద్ధరిణెతో నీరు తిప్పి, చేతి వేళ్లతో ఆహార సువాసనను అమ్మవారి వైపు చూపిస్తూ ప్రాణాహుతులు సమర్పించాలి. ముగిశాక పాత్రలో నీరు విడవాలి.
14. తాంబూలమ్
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
ఆర్ద్రాం యః కరిణీం యష్టిం సువర్ణాం హేమమాలినీమ్ |
సూర్యాం హిరణ్మయీం లక్ష్మీం జాతవేదో మ ఆవహ ||
ఉపచార మంత్రం:
పూగీఫలైస్సకర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |
ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – ముఖవాసనార్థం కర్పూర ఏలాది తాంబూలం సమర్పయామి ||
క్రియ: తమలపాకులు, వక్కలు, పండ్లు, పసుపుకొమ్ము పళ్లెంలో ఉంచి సమర్పించాలి.
15. మంగళ నీరాజనమ్ (కర్పూర హారతి)
శ్రీసూక్త ఋక్కు:
తాం మ ఆవహ జాతవేదో లక్ష్మీమనపగామినీమ్ |
యస్యాం హిరణ్యం ప్రభూతం గావో దాస్యోఽశ్వాన్ విందేయం పురుషానహమ్ ||
క్షీరసాగర కన్యకారత్నానికి – శ్రీమహావిష్ణు వక్షఃస్థలికి
కమలవాసిని కమలముఖికి – కోలాసుర భయహారిణికి ||
అష్టలక్ష్మీ సమష్టిరూపిణికి – అష్టైశ్వర్య ప్రదాయినికి
కాత్యాయనీ శ్రీ మహాలక్ష్మికి – కర్పూర కాంతి మంగళమ్ ||
ఉపచార మంత్రం:
సమ్రాజం చ విరాజం చ అభిశ్రీర్యా చ నో గృహే |
లక్ష్మీ రాష్ట్రస్య యా ముఖే తయా మా సంసృజామసి ||
నీరాజనం సుమంగళ్యం కర్పూరేణ సమన్వితమ్ |
జగత్ప్రదీపకే దేవి గృహాణ త్వం నమోఽస్తు తే ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – ఆనంద మంగళ కర్పూర నీరాజనం దర్శయామి ||
క్రియ: హారతి వెలిగించి, గంట వాయిస్తూ ప్రదక్షిణంగా చూపించి, పళ్లెం చుట్టూ నీరు తిప్పి కింద విడవాలి.
16. మంత్రపుష్పమ్, ప్రదక్షిణ & సాష్టాంగ నమస్కారాః
శ్రీసూక్త ముగింపు శ్లోకం:
యః శుచిః ప్రయతో భూత్వా జుహుయాదాజ్యమన్వహమ్ |
సూక్తం పంచదశర్చం చ శ్రీకామః సతతం జపేత్ ||
ఉపచార మంత్రాలు:
ఓం యజ్ఞేన యజ్ఞమయజంత దేవాః తాని ధర్మాణి ప్రథమాన్యాసన్ |
తే హ నాకం మహిమానః సచంతే యత్ర పూర్వే సాధ్యాః సంతి దేవాః ||
ఓం రాజాధిరాజాయ ప్రసహ్యసాహినే నమో వయం వైశ్రవణాయ కుర్మహే |
స మే కామాన్ కామకామాయ మహ్యం కామేశ్వరో వైశ్రవణో దధాతు | కుబేరాయ వైశ్రవణాయ మహారాజాయ నమః ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – సువర్ణ దివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి ||
(పుష్పాలను అమ్మవారి పాదాల వద్ద సమర్పించాలి)
ఆత్మప్రదక్షిణ చేస్తూ:
యానికాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ |
తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ||
పాపోఽహం పాపకర్మాఽహం పాపాత్మా పాపసంభవః |
త్రాహి మాం కృపయా దేవి శరణాగతవత్సలే ||
అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ |
తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష మహేశ్వరి ||
సాష్టాంగ నమస్కారాన్
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా |
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోష్టాంగ ఈరితః ||
ఓం శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవ్యై నమః – ఆత్మప్రదక్షిణ సాష్టాంగ నమస్కారాన్ సమర్పయామి ||
(పురుషులు సాష్టాంగ ప్రణామం, స్త్రీలు మోకాళ్లపై ఉండి పంచాంగ ప్రణామం చేయాలి)
క్షమా ప్రార్థన & పూజా సమర్పణ
ఆవాహనం న జానామి న జానామి విసర్జనమ్ |
పూజావిధిం న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వరి ||
మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం మహేశ్వరి |
యత్పూజితం మయా దేవి పరిపూర్ణం తదస్తు తే ||
కాయేన వాచా మనసేంద్రియైర్వా బుద్ధ్యాత్మనా వా ప్రకృతేః స్వభావాత్ |
కరోమి యద్యత్ సకలం పరస్మై నారాయణాయేతి సమర్పయామి ||
మయా కృతా ఏషా పూజా శ్రీ మహాలక్ష్మీ పరమేశ్వరీ చరణారవిందార్పణమస్తు ||
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||
(చేతిలో ఉదకం తీసుకుని పాత్రలో వదలాలి. అనంతరం అమ్మవారి తీర్థ ప్రసాదాలు స్వీకరించి భక్తులకు పంపిణీ చేయాలి).


No comments:
Post a Comment